خانه / خانه / دانشنامه / فناوری / شبکه اجتماعی و اشکال آن

شبکه اجتماعی و اشکال آن

شبکه اجتماعی

سایت شبکه اجتماعی

اولین سایت شبکه اجتماعی که در سال 1997 میلادی آغاز به کار کرد SixDegrees بود که به کاربران امکان ایجاد پروفایل و فهرست دوستان مرتبط را  ميداد. این سایت دارای ابزاری بود که کاربران را در ارسال پیام برای یکدیگر کمک  ميکرد. این سایت در سال 2000 میلادی بسته شد، ولی در خلال  سالهای 1997 تا 2001 سایتهای دیگری با همین کارکرد پا به عرصه گذاردند که AsianAvenue, BlackPlanet, Mi-Gente, LiveJournal از آن  جمله اند. موج بعدی سایت های شبکه اجتماعی هنگامی آغاز شد که شرکت ریز[1]  با امکانات و ابزارهای پیشرفته تر وارد عرصه شد و سایت های برجسته شبکه اجتماعی نظیر Tribe.net, LinkedIn, Friendster با ویژگی های فنی نوین و همگام با  فنآوری های  نرم افزاری به خدمت کاربران درآمدند.

Untitled1Untitled12

عناصر چرخه شبکه سازی اجتماعی در فضای سايبر

خدمات  وبلاگ نویسی با ابزارهای کامل سایت های شبکه اجتماعی نیز در این مقطع ظهور یافتند. در ایالات متحده، ابزارهای  وبلاگ نویسی با امکانات سایت های شبکه اجتماعی توجه انبوه کاربران را به خود جلب کردند و سایتهایی مانند Xanga, Live- Journal, Vox میدان دار این صحنه شدند. با گسترش  فنآوري های  نرم افزاری در سراسر جهان، سایت های شبکه اجتماعی که بعضاً در سطوح محلی فعالیت  می کردند ،پا به عرصه نهادند .

از نظر« بوید» و« الیسون» سایت شبکه اجتماعی عبارت است از خدمات مبتنی بر وب که به افراد امکان  می دهد:

  • پروفایل عمومی در محدوده سیستم ایجاد کنند؛
  • فهرستی از سایر کاربران و افراد مرتبط با خود را فراهم نماید؛
  • مشاهده و گردش فهرست ارتباطات در درون سیستم انجام گیرد.

مفهوم سایت های شبکه اجتماعی  همچنین در گفتمان عمومی پدیدار  می شود، و این دو مفهوم اغلب به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می گیرند( 2007,Boyd & Ellison). فوکس (2009: Fuchs,)  مفهوم «سایت شبکه اجتماعی» را مبهم و نارسا  می داند. وی علت این نارسایی را بی بهره بودن  پژوهش های مربوط به «سایت شبکه اجتماعی» از بنیان های نظری اجتماعی  می داند .دیوید بیر [2] (Beer, 2008) نیز تعریف بوید و الیسون از سایت شبکه اجتماعی را بسیار وسیع می داند و معتقد است این تعریف، بین انواع سایتها، مانند ویکی، فوکسونومی ،مشاپ[3] ، شبکه اجتماعی، ویکی، مرزبندی نکرده است. وی پیشنهاد  می کند به جای مفهوم «سایت شبکه اجتماعی» از «وب2» استفاده شود( :Fuchs, 2009).

به دلیل چنین  تعارض ها و نارسایی هایی در تعاریف موجود و جامع و مانع نبودن آنها، فوکس چنین تعریفی را پیشنهاد  می کند:

«سایت شبکه اجتماعی،  پلاتفورم ها یا پایگاه هایی هستند که انواع گوناگون رسانه ها، اطلاعات و  فنآوری های ارتباطی را یکپارچه  می سازند؛  به طوريکه  دستکم به کاربر امکان ایجاد پروفایلی را بدهد که معرف کاربر باشد و پیوندها یا فهرست پیوندهای وی را در صفحه نمایش دهد و نیز ارتباط با پیوندهای کاربران موجود در فهرست و ارتباط بین کاربران را فراهم نماید ». به نظر  می رسد همپوشانی زیادی بین تعریف فوکس و بوید و الیسون وجود دارد. با این حال ،هنوز زمینه بازتعریف این مفهوم هست، چون با گذر زمان و متمایز شدن ویژگی های سایتهای شبکه اجتماعی، امکان ارائه تعاریف متفاوت و تکمل یافته بیشتر شده است.

در واقع، مفهوم «سایت شبکه اجتماعی»، موضوع شبکه ها را در حد بالایی عینی و ملموس  می کند. چرا که وقتی از شبکه سخن  ميگوییم، ممکن است شیوه های دیگر «ارتباط به واسطه رایانه»[4] یا ارتباط رایانه ای نیز مورد نظر باشد. از این رو، با تقلیل و تحدید این مفهوم در این مقاله، صرفاً در محدوده سایتهای شبکه اجتماعی و  مؤلفه های آنها به بحث پرداخته شده است.

بر این اساس، پایه تعامل در سایت های شبکه اجتماعی پروفایل های شخصی فرض شده است که گاهی اوقات شامل یک سایت شخصی بر روی یک سایت شبکه اجتماعی  می شود(2008 Tufekci,). ارتباطات در  سایت های  شبکه های اجتماعی پیامد آگاهی و شفافیت است. لذا، قاعده این است که فرد با ویرایش، توسعه و یا به روز رسانی صفحه شخصی خود با دیگران ارتباط برقرار  میکند(Dalsgaard, 2008).

در این فرآیند، هر سایت شبکه اجتماعی، به شیوه ای طراحی و اجرا می شود که فضای تعامل را در بین کاربران ایجاد کند و مبنای شکل گیری  جماعت ها و  جماعت های آنلاین شود. براي نیل به چنین مقصودی نیاز به ابزارهایی هست که بستر تعامل را فراهم کنند .

از این رو، سایتهای شبکه سازی اجتماعی معمولاً ذیل مقوله وب2 و نرم افزار اجتماعی مورد بحث قرار  ميگیرند(Fuchs, 2009). در واقع شبکه های اجتماعی، ویکی ها و  وبلاگها با پیدایش وب2 و پیشرفت در حوزه تولید  نرم افزارهای اجتماعی رونق یافته اند و خصوصیت منحصر به فرد شبکه اجتماعی سایبری، ارتباط بین  شخصی سازی و  اجتماعی سازی است. یک جنبه تعامل در  سایت های  شبکه های اجتماعی این است که نقطه شروع ارتباط در آنها فرد است و این نقطه، در مقابل تالارهای گفتمان و  انجمن های مباحثه است که در  آنها ارتباطات  به صورت اشتراکی صورت  می گیرد.

اشکال شبکه های اجتماعی

سایت های شبکه های اجتماعی شامل دو شکل اصلی «پروفایل محور» و «محتوا محور » هستند.

الف. شبکه های اجتماعی مبتنی بر پروفایل:

در سایت های شبکه های پروفایل محور،کانون فعالیت ها، پیرامون  صفحه های حاوی اطلاعات مربوط به فعالیت ها، علایق و گرایش های هر عضو شکل  می گیرد. بیبو[5] ، فیسبوک[6]  و مای اسپیس[7] ، نمونه هایی از این نوع شبکه ها هستند. در این شبکه ها ،کاربران نوعاً، دامنه فعالیت و فضای ارتباطی خود را از  راه های گوناگون، با درج یادداشت ،پیوند و افزودن متن در فضای به اشتراک گذارده شده، گسترش می دهند.

یک صفحه شخصی وب و یا یک پروفایل شخصی، این فرصت را به وجود  می آورد که کاربران بتوانند صفحات خود را با محتوای مورد نظر مانند عکس ها، فیلم ها، پیوند ها و یا متون دلخواه خود ایجاد کنند. یک پروفایل خصوصی  می تواند به عنوان یک فضا برای بروز خلاقیت و ابراز شخصی دیده شود. پروفایل ها،  فرصت هایی را برای شخصی سازی فراهم  می کنند که بر اساس  آنها فرد می تواند محتوا و نمای صفحه خود را تعیین کند .کارکرد مهم «صفحه شخصی» ایناست که می تواند «معرف» شخص در شبکه باشد.

شبکه های اجتماعی مبتنی بر محتوا:

در این شبکه ها، پروفایل های کاربران در عین حال که دارای جایگاهی مهم در شکل گیری ارتباطات هستند، اما نقش ثانویه در ارسال محتوا دارند. شبکه فلیکر[8] نمونه ای از این گونه شبکه ها است؛ گروه ها، ارتباطات و یادداشتهایی[9][10]  پیرامون تصاویر درج شده شکل  می گیرند و اعضای شبکه برای ارسال تصویر جدید، درج دیدگاه های خود یا ارتباط با سایر اعضا، نخست باید خود را به شبکه معرفي کنند ،یعنی از پروفایلی که قبلاً برای خود ایجاد کرده اند، برای ورود به شبکه  استفاده کنند. یوتیوب  نیز چنین عملکردي دارد. یعنی کاربر باید برای ارسال فیلم و صدا بر روی این شبکه، ابتدا از طریق  شناسه ای که برگرفته از پروفایل او است، خود را معرفی کند و برای یادداشت گذاری درباره محتوای موجود در شبکه و رأی دادن به دیدگاه های دیگران نیز به همین روال عمل کند.

 

 

منابع:

-Boyd, D. M., & Ellison, N. B. (2007). Social network sites: Definition, history, and scholarship. Journal of Computer-Mediated Communication, 13(1), article 11. http:// jcmc.indiana.edu/vol13/issue1/boyd.ellison.html (access: Apr. 22, 2010 ).

-Fuchs, Christian (2009) Social Networking Sites and the Surveillance Society. Austria Vienna, Forschungsgruppe Unified Theory of Information (Research GroupUnified Theory of Information)

-Beer, David (2008) Social network(ing) sites revisiting the story so far: A response to danah boyd & Nicole Ellison. Journal of Computer-Mediated Communication 13 (2):516529-

-Tufekci, Zeynep (2008) Can You See Me Now? Audience and Disclosure Regulation in Online Social Network Sites. Bulletin of Science, Technology & Society Vol. 28, No. 1, February 2008.

-Dalsgaard, C.(2008) ‘Social networking sites: Transparency in online education’, presented at EUNIS 2008 – Vision IT – Visions for use of IT in Higher Education, Århus, 24.6.2008 – 27.6.2008

[1] – Ryze.co.

[2] – David Beer

[3] – « مشاپ»)mashup(  برنامهاي است که  بهطور آنلاین از طریق منابع  دادهاي چندگانه یا  برنامهمیانجي کاربردي عمل مي کند. مانند  برنامهاي که  دادههاي سای تهاي شبک هاجتماعي را با  نقشههاي گوگل ترکیب نموده و پردازش

[4] – computer-mediated communication (CMC) .نویني از اطلاعات را پیش رو قرار  ميدهد

[5] – Bebo

[6] – Facrbook

[7] – My space

[8] – Flickr

[9] – YouTube

[10] – comment

درباره ی admin

مطلب پیشنهادی

معلم-500x394

استخدام 18 هزار معلم در آموزش و پرورش

به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش خبرگزاری فارس، سید محمد بطحایی وزیر آموزش و پرورش ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *