خانه / خانه / دستگاه تنفسی انسان

دستگاه تنفسی انسان

تنفس

تنفس فرایندی است در جهت گردش عقربه‌های ساعت. در جنگل ، می‌توان تغییرات مشخص غلظت دی‌اکسیدکربن را اندازه‌ گیری کرد. توزیع متوسط دی اکسید کربن در جو ، در حدود 320 قسمت در میلیون است. هنگامی‌ که با طلوع خورشید ، عمل فتوسنتز آغاز می‌شود و دی اکسید کربن موجود را درختان مصرف و به ترکیبات آلی تبدیل می‌کنند، مقدار آن شدیدا کاهش می‌یابد.

در اواسط روز ، شدت تنفس بالا می‌رود و مصرف دی‌ اکسید کربن‌ کاهش می‌یابد و به 10 تا 15 قسمت در میلیون ، کمتر از متوسط روزانه اندازه گیری شده در ناحیه تاج درخت ، می‌رسد. با غروب خورشید ، عمل فتوسنتز هم متوقف می‌شود، اما تنفس ادامه می‌یابد و مقدار دی اکسید کربن‌ در نزدیکی سطح زمین ممکن است به 400 قسمت در میلیون هم برسد.

دستگاه تنفسی

وظیفه دستگاه تنفس (به انگلیسی: Respiratory System) تأمین اکسیژن برای سلولهای بدن و دفع دی اکسید کربن (گاز کربنیک) حاصل از متابولیسم است. تمام حیوانات پرسلولی به نوعی دستگاه تنفس دارند که در جاندران ساکن آب محل تبادل گازها را آبشش و در پستانداران و پرندگان شش می‌نامند. در جانورانی مانند کرم خاکی تنفس از نوع تنفس پوستی و در حشرات دستگاه تنفس از نوع تنفس نایی است.

ساختمان دستگاه تنفسی

دستگاه تنفس در انسان شامل شش ها، مجاری هوا، قفسه سینه که شش ها را در خود جای داده و ماهیچه های تنفسی است. به طور کلی دستگاه تنفس را می توان به دو قسمت تقسیم کرد:

ساختمان دستگاه تنفسی

هوایی که تنفس می کنیم مسیر دستگاه تنفس را طی می کند تا مبادلات گازی صورت گیرد. این مسیر شامل قسمت های زیر می باشد.

 

اجزای دستگاه تنفس انسان:

  1. بینی
  2. حلق
  3. حنجره
  4. نای
  5. نایژه
  6. نایژک
  7. کیسه های هوایی

31894

فیزیولوژی تنفس:

  • آنچه تنفس می کنیم از راه بینی وارد دستگاه تنفسی می شود. در بینی ما شبکه ای از رگ ها با دیواره نازک وجود دارد. ابتدای بینی پوستی نازک با موهای ظریف دارد و در ادامه مخاط مژک دار قرار گرفته اند. این ساختار با نقش بینی در تنفس کاملا همخوانی دارد.

Untitled

نقش بینی در تنفس:

  1. به وسیله موهای ظریف خود مانع ورود ناخالصی ها می شود.
  2. با ترشحات ضد میکروبی مخاط مژک دار، اولین سد دفاعی را ایجاد می کند.
  3. مژک های بینی با حرکات ضربانی ناخالصی ها را به سمت حلق می رانند.
  4. شبکه عروقی و ترشحات مخاطی، هوای ورودی را گرم می کنند.

 

  • هوای عبوری از بینی به حلق می رسد. حلق در جلو به حنجره و نای و از پشت به مری ختم می شود و در حقیقت مرز مشترک دستگاه تنفس و گوارش است.

در زمان بلع، اپی گلوت ورودی نای را می بندد تا غذا وارد مسیر تنفسی نشود و بالعکس در زمان تنفس، سرفه و عطسه، اپی گلوت بالا می رود تا هوا خارج شده و به نای برسد.

ابتدای نای حنجره قرار گرفته و حاوی تارهای صوتی است که در زمان بازدم مرتعش شده و صدا تولید می کنند.

نای به واسطه ساختار غضروف مانندش همواره باز است.

 بافت شناسی نای:

نای از ۴ لایه بافتی ساخته شده است که به ترتیب از داخل به خارج عبارتند از:

  1. لایه مخاطی مژک دار
  2. لایه زیر مخاطی که حاوی عروق خونی، اعصاب و غدد ترشحی است.
  3. لایه غضروف ماهیچه ای
  4. لایه پیوندی

2

  • نایژه چیست؟

در انتهای نای دو انشعاب به نام نایژه یا برونش وجود دارد که هوا را به شش های راست و چپ می برند. نایژه ها غضروفی اند و سلول های مژک دار دارند.

  • نایژک چیست؟

نایژه ها به تدریج باریک تر و ظریف تر شده و نایژک نامیده می شوند.

نایژک ها نیز دارای سلولی های مژک دار هستند اما خاصیت غضروفی ندارند.

  • کیسه هوایی ریه چیست؟

انتهای نایژک ها به صورت خوشه انگور دیده می شود و در حقیقت تعدادی کیسه هوایی است که شبکه وسیعی از عروق خونی برای تبادلات گازی دارند.  این کیسه های هوایی آلوئول نامیده می شوند و محل تبادل گازهای تنفسی در دستگاه تنفسی انسان هستند. جنس کیسه های هوایی ریه کلاژن و فیبرهای الاستیک است. از این رو به راحتی در زمان دم باز شده و از هوای اکسیژن دار پر می شوند و بالعکس در زمان بازدم جمع شده و هوای دی اکسید کربن دار را به بیرون می رانند. تعداد آلوئول ها در هر دو شش حدود ۷۰۰ میلیون گزارش شده است.

آخرین سد دفاعی دستگاه تنفس انسان نیز در این کیسه ها قرار گرفته است. آلوئول ها حاوی ماکروفاژهایی هستند که خاصیت بیگانه خواری دارند و می توانند به راحتی باکتری ها و ذرات گرد و غباری را که به این قسمت رسیده اند ببلعند.

3

  • آناتومی ریه ها:

نایژک ها، عروق خونی و کیسه های هوایی توسط بافتی پیوندی احاطه شده اند و مجموعا ریه را می سازند. ریه ها درون قفسه سینه و روی پرده دیافراگم قرار گرفته  و توسط پرده ای دو لایه به نام پرده جنب در محل خود ثابت شده اند. لایه داخلی جنب به سطح خارجی شش ها و لایه خارجی آن به دیواره قفسه سینه متصل است. فضای بین دو لایه پرده جنب از مایعی موسوم به مایه جنب پر شده است.

در آناتومی ریه ها، ریه سمت چپ به دلیل وجود قلب در قفسه سینه به طور طبیعی کوچکتر می باشد به طوری که شش سمت چپ از دو قسمت تشکیل شده است در حالی که ریه سمت راست سه قسمتی است.

  • تبادل گازهای تنفسی:

اکنون زمان تبادل گازهای تنفسی است. برای این منظور اکسیژنی که درون کیسه های هوایی است از سلول های سنگفرشی کیسه هوایی، غشای پایه مشترک و سلول های سنگفرشی دیواره مویرگ می گذرد تا به خون وارد شود.

دی اکسید کربن نیز این مسیر را بالعکس طی کرده و از خون به کیسه های هوایی وارد می شود.

تبادل گازهای تنفسی

  • سورفکتانت چیست؟

سورفکتانت ماده ای است که توسط دسته از سلول های کیسه های هوایی ساخته می شود. این ماده کشش سطحی آب درون کیسه های هوایی را کاهش می دهد. در نتیجه کیسه های هوایی به راحتی باز شده و فرآیند تنفس مقدور می شود.

مکانیک و حرکات تنفس:

دم: دم یک عمل فعال است که توسط آن هوا وارد ریه ها می شود. عمل دم توسط انقباض دیافراگم و عضلات بین دنده ای خارجی شروع می شود. انقباض این عضلات موجب بزرگ شدن حجم قفسه سینه و کاهش فشار در قفسه سینه شده در نتیجه هوا به داخل ریه ها هجوم می برد

بازدم: یک عمل غیرفعال در نتیجه  رفع انقباض عضلات دمی و بازگشت ارتجاعی ریه ها، انجام می شود.بازدم عمیق نیاز به انقباض پرقدرت عضلات تنفسی دارد. انقباض عضلات دمی موجب افزایش حجم قفسه سینه می شود. در انتهای دم هوا از داخل ریه ها به بیرون جریان می یابد. بازدم در جریان تنفس آرام و عادی یک عمل غیرفعال می باشد. دم عمیق می تواند اتساع بیش از حد ریه ها را موجب  شود.

منابع:

رشد

کنکور آکادمی

پزشک تو

سلامتی

علم نما

درباره ی admin

مطلب پیشنهادی

bedf0572501a4969bdde65a55751e866

زمان برگزاری بیست و چهارمین دوره نمایشگاه بین المللی الکامپ 97 تهران

بنابر زمانبندی اعلام شده، بیست و چهارمین دوره نمایشگاه بین المللی الکترونیک، کامپیوتر و تجارت الکترونیک (الکامپ 2018) ...

5 دیدگاه

  1. بسیار عالی ممنون بابات سایت خوبتون

  2. با سلام
    دوست گرامی ممنون از نظرات خوبتون

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *