خانه / خانه / آغاز طراحی پوستر در ایران (بخش اول)

آغاز طراحی پوستر در ایران (بخش اول)

طراحی

طراحي پوستر در ايران، درمقايسه با تاريخ طراحي گرافيك، حتي اگر تلاش‌های صنيع‌الملك را آغاز تاريخ طراحي گرافيك ايران فرض كنيم(افشار مهاجر، 1384و پاكباز، 1381)، گونه‌اي نوظهور است؛ گونه‌اي كه از سال‌هاي نخست سدة چهارده ش. نياز به آن احساس شد. باتوجه به تعريف امروزي و مرسوم طراحي پوستر، ملاحظه می‌شود كه در تاريخ گرافيك ايران، تا سال‌هاي نخست دهة1300 ،گونه‌اي بااين عنوان شکل نگرفته است.گويا حضور پوسترهاي مرسوم در اجتماع ايران با پوسترهاي اعلامیه مانند تئاتر آغاز می‌شود؛ هرچند مرتضي مميز، از نوعي اعلان‌گونه ياد مي‌كند كه از حدود يکصد و پنجاه سال قبل در ايران مرسوم بوده است و آن تصاوير ائمة اطهار و اماكن مقدسه يا جملات و نوشتارهاي مذهبي و اخلاقي و ادبي بوده كه بر كاغذ رسم، نقاشي، و تزئين مي‌شد و به‌ صورت دست‌ساز يا چاپ سنگي در تعداد كم تکثير مي‌گرديد(مهرابي، 1371 ،مقدمه). اما واقعيت آن است كه به صورت رسمی و قابل استناد، تاريخ طراحی پوسترهای امروزی ايران با طراحی پوسترهای سينمايی آغاز شده است. اتفاقی كه مرتضي مميز نيز در مقدمة كتاب پوسترهاي فيلم تاريخ سينماي ايران مورد تأكيد قرار می‌دهد:”واقعيت آن است كه اولين اعلان‌ها و پوسترهايي كه به شکل و شمايل كنوني ساخته شده ابتدا براي كاربردهاي سينمايي بود و در سالهاي بعد از 1310 طراحي و مطرح گرديد. زيرا اعلان نيز مثل همه توليدات گرافيکي، به خاطر نياز و سفارش بازار و جامعه به وجود آمد”(مهرابي، 1371 ،مقدمه).

 معمولا طراحی پوستر را به انواع پوسترهای سياسی، فرهنگی، تئاتر، سينما، آموزشی اطلاع‌رسانی، اجتماعی، تجاری و تبليغاتی، و حتی تزئينی دسته‌بندی و تفکيك می‌كنند. شکل‌گيری و كاربرد اين گونة گرافيکی همچون ساير محصولات طراحی گرافيك(همان طور كه مميز هم در نقل قول ذكر شده بدان اشاره كوتاهی می‌كند) به عوامل متعددی همچون شرايط اجتماعی، اقتصادی، صنعتی، و نيز امکانات فنی و نياز و سفارش بازار در هر دورة زمانی بستگی دارد. ازهمين رو، تا يکی دو دهة پايانی سدة سيزدهم، توليد پوستر در ايران ضرورت نداشت و حتی در سال‌های پايانی سدة سيزدهم تا دهه‌های نخست سدة چهاردهم، كه به خاطر شرايط جديد، حضور آن، به آرامی، بر در و ديوار شهرهای بزرگ تحميل شد، مشاهده می‌شود كه توليد پوستر به فراخور نياز بازار و اجتماع در يکی دو شاخه از انواع آن يعنی تئاتر و سينما رواج يافت(مهرابی، 1371؛ روحانی، 1356و مسبوق، 1388). به اين ترتيب، آغاز تاريخ پوسترهای امروزی ايران با آغاز سينمای ايران گره میخورد.

تاریخچه پوستر

سينمای ايران، به روايتی با فيلم‌برداری مراسم “جشن عيدگل” توسط ميرزاابراهيم خان عکاس‌باشی، در مرداد1279 ،در اوستاند بلژيك آغاز می‌شود و با منظره‌برداری‌های كوتاه خان‌بابا معتضدی، در1299 و تهية دو فيلم خبری توسط وی در سال‌های 1304و1305ش. ادامه می‌يابد. اما توليدات سينمای ايران، به صورت رسمی و حرفه‌ای، با ساخته شدن فيلم”آبیو رابی”توسط آوانس اوگانيانس، آغاز می‌شود و دورة نخست فيلم‌سازی ايران تا سال 1316ش. ادامه پيدا می‌كند. ضمن اينکه نمايش فيلم‌های خارجی از 1283ش. توسط ميرزاابراهيم‌صحاف‌باشی، در سينمايی در حياط عکاس‌خانه‌اش، شروع شد(اميد، 1372؛ بهارلو، 1383و هدايت، 1383 ). از قبل اين همزمانی و شرايط بازار است كه شاكلة طراحی پوستر در ايران، در آغاز، به پوسترهای فيلم اختصاص داشته است كه تا چند دهه نيز تداوم می‌يابد. بنابراين، چه بخواهيم روند شکل‌گيری طراحی پوستر در ايران را بررسی كنيم و چه در پی شناخت و تبيين چگونگی ورود عکاسی به طراحی پوستر در ايران باشيم، ناچاريم از سالهای نخست سدة چهاردهم شروع كنيم و در غياب ساير انواع پوستر حتی پوسترهای تئاتر كه نمونه‌ای از آن در دسترس نيست بحث را با پوسترهای سينمايی آغاز نماييم .

 

 

 

منابع:

  • مسبوق، سید علیرضا؛ مراثی، محسن(1392). “بررسی ورود عکاسی به ایران و میزان کاربرد آن در طراحی پوستر”. فصلنامه گنجینه اسناد.
  • افشارمهاجر، كامران(1384). گرافیك مطبوعاتي.تهران:سمت.
  • پاكباز،رويين(1381). دایره المعارف هنر.تهران :فرهنگ معاصر.
  • مهرابي،مسعود(1371). پوسترهاي فیلم تاریخ سینماي ایران(1371-1305). تهران:راد.
  • روحاني،نگار؛ مميز، مرتضی(1356). هنر پوستر در ایران.تهران :موزه هنرهاي معاصر.
  • مسبوق،سيدعليرضا(1388). سیر کاربرد عکاسی در طراحی پوستر ایران.پايان نامه كارشناسی ارشد،به راهنماي ی محسن مراثی،دانشکده هنر شاهد،تهران.

درباره ی admin

مطلب پیشنهادی

bedf0572501a4969bdde65a55751e866

زمان برگزاری بیست و چهارمین دوره نمایشگاه بین المللی الکامپ 97 تهران

بنابر زمانبندی اعلام شده، بیست و چهارمین دوره نمایشگاه بین المللی الکترونیک، کامپیوتر و تجارت الکترونیک (الکامپ 2018) ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *